De zwarte Madonna van Loreto

Italië en het katholieke geloof zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De kerk speelt hier nog een grote rol, ook in het dagelijks leven. De plaatselijke parochie is dan ook een goede ingang om onderdeel te worden van de gemeenschap en om wat meer mensen te leren kennen. Een paar weken geleden schreven we al over Bobs plan om zichzelf als vrijwilliger aan te bieden en daarmee het kerkkoortje nieuw leven in te blazen. Zo afwachtend als de meeste Italianen normaal gesproken zijn, zo enthousiast en proactief waren ze nu. Een paar weken terug bracht de burgemeester ons al in contact met de pastoor, die op zijn beurt weer de dirigent van de oude zangroep inschakelde. Sindsdien is het allemaal razendsnel gegaan. Er werd een handvol zangers opgetrommeld en Bob kreeg een liedboek met bladmuziek in z'n handen geduwd met het verzoek om dit binnen een week in te studeren, zodat de repetities konden beginnen. Na drie oefenavonden beviel de samenwerking kennelijk goed genoeg en werd er besloten dat er voortaan wekelijks in de mis zou worden gezongen. En zo zit Bob opeens elke zondagochtend op de koorzolder achter de piano, met een mooi uitzicht over de dorpskerk. In sneltreinvaart werd dit alles dus geregeld; ze lieten er bepaald geen gras over groeien! Erg on-Italiaans naar ons idee, maar wel leuk om te merken dat het hele project zo enthousiast wordt ontvangen.

Vanuit het nieuwe koortje kwam ook de uitnodiging aan ons beiden om mee te gaan naar Loreto, een grote plaats vlakbij Ancona. In de basiliek die daar staat, wordt volgens de verhalen het huis van Maria bewaard. Toen in 1291 de kruisvaarders in het Heilige Land de strijd tegen de moslims dreigden te verliezen, vreesde men dat veel religieuze objecten verloren zouden gaan. Zo ook het huis van Maria, waar ze woonde toen ze door de aartsengel Gabriël werd bezocht om de annunciatie te ontvangen en waar Jezus zou zijn opgegroeid. Om te voorkomen dat deze heilige plek verloren zou gaan, werd het huis volgens de legende door engelen opgetild en vanuit Nazareth uiteindelijk naar de Marken gevlogen. Daar werd het neergezet nabij een lauretum (laurierbos), waarna eromheen een stad werd gesticht die Loreto zou gaan heten.

Deze heilige plaats staat rond 8 december extra in de belangstelling, wanneer de katholieken het feest van de Onbevlekte Ontvangenis van de Heilige Maagd Maria vieren. En zo bevonden we ons, mede door ons voornemen om op zoveel mogelijk dingen 'ja' te zeggen, ineens in een touringbus vol bejaarden richting Loreto, om daar een speciale mis bij te wonen. Dat we letterlijk de enige twee mensen onder de zestig waren trok nogal de aandacht. In de bus werden we door de pastoor via de microfoon zelfs speciaal welkom geheten. "Helemaal uit Nederland, twee jonge mensen!" Om ons heen klonk "oooohhhh" en "aaaahh!" en we kregen nog net geen applaus. Het was erg grappig, maar ook een beetje ongemakkelijk. We waren echt een attractie.

In Loreto hadden we voor aanvang van de mis nog even tijd om de basiliek te bewonderen. Het huis van Maria stond natuurlijk volop in de aandacht. Het bakstenen gebouwtje staat midden in de kerk, beschermd door een groter, rijkelijk versierd marmeren omhulsel. Recht erboven bevindt zich de imposante koepel van de basiliek. Binnen drongen mensen samen om op hun knieën te vallen en de zwarte Madonna van Loreto te aanbidden. Voor ons als nuchtere Hollanders best een ongebruikelijke aanblik. Veel mensen hier nemen de legende anno 2024 uitermate serieus. Wat voor ons niet meer dan een mooi verhaal en een interessante geschiedenis is, is voor menig Italiaan de letterlijke waarheid. Ter herinnering aan het bijzondere luchttransport schijnen jaarlijks door heel Le Marche zelfs nog talloze vuren te worden ontstoken, om zo een soort landingsbaan voor engelen te creëren... Hoe dan ook, het was indrukwekkend om een mis mee te maken in deze enorme basiliek, die zo vol zat dat er mensen in de gangpaden moesten blijven staan. Al met al weer een mooie ervaring.